Şaban Ayı – Ehlibeyt Takvimi
Hicri Kameri Aylar

Şaban Ayı

Yazı Başlıkları:

Şaban Ayı’nın Fazileti

Şaban veya Şabanu’l-Muazzam, hicrî kameri ayların sekizincisidir. Şaban Ayı, Hz. Resulü Ekrem Efendimize (sallallahu aleyhi ve alih) mensuptur. Efendimiz bu ayda oruç tutar ve Ramazan ayıyla birleştirirdi. Masumlardan (aleyhisselam) bu ayın fazileti hakkında nakledilen rivayetlerde, cennete gitmek ve kıyamette ilahî nimet ve kerametlerle karşılaşmak için bu ayda oruç tutulması tavsiye edilmiştir.

  • İmam Sadık (aleyhisselam) şöyle buyurmuştur:
“Şaban ayı girdiğinde İmam Seccad (aleyhisselam) ashabını toplar ve onlara ‘Ey ashabım! Bu ayın nasıl bir ay olduğunu biliyor musunuz? Bu ay Şaban ayıdır ve Hz. Resulullah (sallallahu aleyhi ve alih) bu ay benim ayımdır, diye buyurmuştur. Öyleyse kendi peygamberinizin muhabbetini kazanmak ve Rabbinize yakınlaşmak için oruç tutunuz. Ali bin Hüseyin’in canı kudret elinde olan Allah’a andolsun ki babam Hüseyin bin Ali’den (aleyhisselam) duydum ki babam Müminlerin Emirinin şöyle buyurduğunu nakletmiştir: “Her kim Şaban ayında Resulullah’ın muhabbetini kazanmak ve Allah’a yakınlaşmak için oruç tutarsa; Allah onu sever, kıyamet günü ona kerametlerini nasip eder ve cenneti ona vacip kılar.”
  • Şeyh Tusi, Safvan Cemal’den şöyle nakletmektedir:
“İmam Sadık (aleyhisselam) bana buyurdu ki ‘bu ayda çevrende olan herkesi oruç tutmaları için teşvik et.’ Dedim ki size feda olayım, bu ayda oruç tutmanın bir fazileti mi var? Buyurdu ki: evet, Şaban ayının hilali görüldüğü her vakit Resulullah münadiye çağırtır ve Medine sokaklarında dolaşarak şu şekilde demesi için emir verirdi: ‘ey Medine halkı! Ben Allah’ın size gönderdiği elçisiyim. Bilin ki Şaban ayı benim ayımdır, öyleyse bu ayda bana yardımcı olanlara Allah rahmet etsin, yani bu ayda oruç tutunuz.”[1]

İmam Sadık (aleyhisselam) Müminlerin Emiri Hz. Ali’den şöyle nakletmiştir: “Allah Resulünün (sallallahu aleyhi ve alih) münadisinin Şaban ayındaki nidasını duyduğumdan beri, Şaban ayının orucunu terk etmedim ve hayatta olduğum sürece terk etmeyeceğim inşallah Teâlâ.” Ve yine şöyle buyururdu: “İki ayın orucu (Şaban ve Ramazan) Allah’tan tövbe ve mağfirettir.”[2]

 

Şaban Ayı Olayları ve Etkinlikleri

İkinci Gün

  • Orucun farz oluşunun başlangıcı (H. 2)
  • Mu’tez Abbasi’nin ölümü (H. 255)

Üçüncü Gün

  • İmam Hüseyin’in (aleyhisselam) doğum günü (H. 3)
  • İmam Hüseyin’in (aleyhisselam) Mekke’ye varışı
  • Hz. Muhammed’in (sallallahu aleyhi ve alih) kızı Ümmü Gülsüm bint Muhammed b. Abdullah’ın vefatı (H. 7 veya 9’u)

Dördüncü Gün

  • Hz. Ebu’l Fazlı’l Abbas’ın (aleyhisselam) doğum günü (H. 26)

Beşinci Gün

  • İmam Seccad’ın (aleyhisselam) doğum günü (H. 38)

Dokuzuncu Gün

  • İmam Hüseyin (aleyhisselam) için akike töreni (H. 3)

Onuncu Gün

  • İmam Mehdi’nin (aleyhisselam) Şialar için tevkisi

Onbirinci Gün

  • Hz. Ali Ekber’in (aleyhisselam) doğum günü (H. 32)

Onbeşinci Gün

  • İmam Mehdi’nin (aleyhisselam) doğum günü (H. 255)
  • İmam Mehdi’nin (aleyhisselam) naibi Ali b. Muhammed Semuri’nin vefatı (H. 329)

Onsekizinci Gün

  • İmam Mehdi’nin (aleyhisselam) naibi Hüseyin b. Ruh Nevbehti’nin vefatı (H. 326)

Ondokuzuncu Gün

  • Beni Mustalik Savaşı (H. 6)

Ramazan Ayının Birinci Gecesinin Amelleri

  • Gusül etmek
  • Sahife-i Seccadiye’nin kırk üçüncü duası: اَيُّهَا الْخَلْقُ الْمُطيعُ الدّائِبُ السَّريعُ الْمُتَرَدِّدُ فى مَنازِلِ…
  • اَللّهُمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضانَ مُنَزِّلَ الْقُرْآنِ هذا شَهْرُ رَمَضانَ… duasını okumak.
  • Cevşeni Kebir duasını okumak
  • İmam Hüseyin’in (aleyhisselam) ziyareti.

Otuzuncu Günün Akşam Ezanı İle Ramazan Sabit olur…

Ramazan Ayının Birinci Gecesinin Amelleri

  • Gusül etmek
  • Ramazan hilalini görünce: رَبّى وَ رَبُّكَ اللّهُ رَبُّ الْعالَمينَ اَللّهُمَّ اَهِلَّهُ عَلَيْنا بِالاْمْنِ… duasını okumak (“Benim ve senin Rabbin, âlemlerin Rabbi olan Allah’tır. Allah’ım! Şu (hilali) bize emniyetle, imanla, sağlıkla, teslimiyetle, sevdiğin ve razı olduğun şeylere koşmakla birlikte (geçireceğimiz bir ayın) başlangıcı kıl. Allah’ım! Şu ayımızı bize bereketli kıl ve bize onun hayır ve yardımını nasip et; onda (olabilecek) zararı, şerri, belâ ve fitneyi bizden uzaklaştır.”)
  • Sahife-i Seccadiye’nin kırk üçüncü duası: اَيُّهَا الْخَلْقُ الْمُطيعُ الدّائِبُ السَّريعُ الْمُتَرَدِّدُ فى مَنازِلِ…
  • اَللّهُمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضانَ مُنَزِّلَ الْقُرْآنِ هذا شَهْرُ رَمَضانَ… duasını okumak.
  • Cevşeni Kebir duasını okumak
  • İmam Hüseyin’in (aleyhisselam) ziyareti.

Önemli Günler Kaynakça

  • Hüseyni Hatun Abadi, Abdülhüseyin, Vekaya’l Senin ve’l A’vam, kitabfuruşi İslamiyye, ş. 1352
  • Ehlibeyt (a.s) Portalı sitesi
  • Kumi, Şeyh Abbas, Feyzu’l İ’lam fi ameli’ş Şuhur ve vekayiu’l Eyyam, intişar subhu piruzi
  • Mer’aşi Necefi, Seyyid Mahmut, Havadisu’l Eyyam, intişar nevid-i İslam, ş 1385
  • Melbubi, Muhammed Bakır, el-Vekaiyu’l ve’l Havadis, intişar daru’l ilm, ş. 1369
  • Mir Hafız, Seyyid Hasan, Takvimu’l Vaizin, intişar Elif, ş. 1416
  • Nişaburi, Abdülhüseyin, Takvimu’ş Şia, intişar delil-i ma, ş. 1387

 

Şaban Ayının Amelleri

 

Müşterek Ameller

  • Oruç tutmak
  • Salavat getirmek
  • Sadaka vermek
  • Şabaniye Münacatını okumak
  • Her gün yetmiş defa şu zikri söylemek:

اَسْتَغْفِر اللهَ وَاَسْأَلُهُ التَّوْبَةَ

“Esteğfirullahe ve es’eluh’ut-tövbe.”

“Allah’tan bağışlanma ve O’ndan, tövbe (etme tevfikini) dilerim.”

  • Yine yetmiş defa şu şekilde Allah’tan mağfiret dilemek:

اَسْتَغْفِر اللهَ الّذي لا اِلـهَ اِلاَّ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحيمُ الْحَيُّ الْقَيُّومُ وَاَتُوبُ اِلَيْهِ

“Esteğfirullahellezî la ilahe illa huve’r-rahman’ur-rahim, el-hayy’ul-gayyûm ve etûbu ileyh.”

“Kendisinden başka ilah olmayan; Rahman, Rahim, Diri, ve varlıkları ayakta tutan, Allah’tan mağfiret diliyorum ve O’na tövbe ediyorum.”

  • 1000 defa şu zikri söylemek:

لا اِلـهَ إلاَّ اللهُ وَلا نَعْبُدُ إِلاّ اِيّاهُ مُخلِصينَ لَهُ الدّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ

“Kendisinden başka ilâh olmayan; Rahman, Rahim, diri ve varlık-ları ayakta tutan Allah’tan mağfiret diliyorum ve O’na tövbe ediyorum.”

  • Şabanın her perşembe günü iki rekât namaz kılarak, her rekâtında bir Fâtiha ve 100 defa İhlâs Suresi’ni okumak. Namazı bitirdikten sonra da 100 defa Resulullah ve Ehlibeyt’ine salâvat getirmek.
  • Şabanın her öğle namazından sonra ve gecesinde İmam Zeynülabidin’den (aleyhisselam) rivayet edilen şu salâvat-ı şerifeyi okumak:
Birinci Gece

  • Fatiha’dan sonra 11 kere ihlas suresinin okunduğu 12 rekatlı namaz kılmak.
Birinci Gün

  • Oruç tutmak
Üçüncü Gün

  • Oruç tutmak
  • Şu duanın okunması ↓↓
  • Şu duanın okunması
On Üçüncü Gece

  • Fatiha’dan sonra Yasin, Mülk ve İhlas suresinin okunduğu iki rekatlı namaz kılmak.
On Beşinci Gece

  • Gusletmek.
  • Bu geceyi namaz, dua ve istiğfar ile geçirip sabahlamak.
  • Kumeyl Duasını okumak.
  • “Subhanallah”, “el-Hamdulillah”, “Allah-u Ekber” ve “la ilahe illallah” zikirlerini 100 kere söylemek.
  • Bu gecenin en faziletli ameli İmam Hüseyin’in (aleyhisselam) ziyaretidir. Dolayısıyla şu ziyaret okunmalı
  • Şu duanın okunması
 
Recep Ayının Birinci ve Onbeşinci ve Şaban Ayının Onbeşinci Gecesi Ziyareti

اَللَّهُمَّ اقْسِمْ لَنَا مِنْ خَشْيَتِكَ مَا يَحُولُ بَيْنَنَا وَ بَيْنَ مَعْصِيَتِكَ وَ مِنْ طَاعَتِكَ مَا تُبَلِّغُنَا بِهِ رِضْوَانَكَ وَ مِنَ الْيَقِينِ مَا يَهُونُ عَلَيْنَا بِهِ مُصِيبَاتُ الدُّنْيَا اللَّهُمَّ أَمْتِعْنَا بِأَسْمَاعِنَا وَ أَبْصَارِنَا وَ قُوَّتِنَا مَا أَحْيَيْتَنَا وَ اجْعَلْهُ الْوَارِثَ مِنَّا وَ اجْعَلْ ثَارَنَا عَلَى مَنْ ظَلَمَنَا وَ انْصُرْنَا عَلَى مَنْ عَادَانَا وَ لا تَجْعَلْ مُصِيبَتَنَا فِي دِينِنَا وَ لا تَجْعَلِ الدُّنْيَا أَكْبَرَ هَمِّنَا وَ لا مَبْلَغَ عِلْمِنَا وَ لا تُسَلِّطْ عَلَيْنَا مَنْ لا يَرْحَمُنَا بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ

  • Şu duanın okunması
 
Arapçası

اللَّهُمَّ بِحَقِّ لَيْلَتِنَا [هَذِهِ‏] وَ مَوْلُودِهَا وَ حُجَّتِكَ وَ مَوْعُودِهَا الَّتِي قَرَنْتَ إِلَى فَضْلِهَا فَضْلا فَتَمَّتْ كَلِمَتُكَ صِدْقا وَ عَدْلا لا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِكَ وَ لا مُعَقِّبَ لِآيَاتِكَ نُورُكَ الْمُتَأَلِّقُ وَ ضِيَاؤُكَ الْمُشْرِقُ وَ الْعَلَمُ النُّورُ فِي طَخْيَاءِ الدَّيْجُورِ الْغَائِبُ الْمَسْتُورُ جَلَّ مَوْلِدُهُ وَ كَرُمَ مَحْتِدُهُ وَ الْمَلائِكَةُ شُهَّدُهُ وَ اللَّهُ نَاصِرُهُ وَ مُؤَيِّدُهُ إِذَا آنَ مِيعَادُهُ وَ الْمَلائِكَةُ [فَالْمَلائِكَةُ] أَمْدَادُهُ سَيْفُ اللَّهِ الَّذِي لا يَنْبُو وَ نُورُهُ الَّذِي لا يَخْبُو وَ ذُو الْحِلْمِ الَّذِي لا يَصْبُو مَدَارُ الدَّهْرِ وَ نَوَامِيسُ الْعَصْرِ وَ وُلاةُ الْأَمْرِ وَ الْمُنَزَّلُ عَلَيْهِمْ مَا يَتَنَزَّلُ [يَنْزِلُ‏] فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ

وَ أَصْحَابُ الْحَشْرِ وَ النَّشْرِ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ وُلاةُ أَمْرِهِ وَ نَهْيِهِ اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَى خَاتِمِهِمْ وَ قَائِمِهِمْ الْمَسْتُورِ عَنْ عَوَالِمِهِمْ اللَّهُمَّ وَ أَدْرِكْ بِنَا أَيَّامَهُ وَ ظُهُورَهُ وَ قِيَامَهُ وَ اجْعَلْنَا مِنْ أَنْصَارِهِ وَ اقْرِنْ ثَارَنَا بِثَارِهِ وَ اكْتُبْنَا فِي أَعْوَانِهِ وَ خُلَصَائِهِ وَ أَحْيِنَا فِي دَوْلَتِهِ نَاعِمِينَ وَ بِصُحْبَتِهِ غَانِمِينَ وَ بِحَقِّهِ قَائِمِينَ وَ مِنَ السُّوءِ سَالِمِينَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ صَلَوَاتُهُ عَلَى [وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى‏] سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ الْمُرْسَلِينَ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ الصَّادِقِينَ وَ عِتْرَتِهِ النَّاطِقِينَ وَ الْعَنْ جَمِيعَ الظَّالِمِينَ وَ احْكُمْ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُمْ يَا أَحْكَمَ الْحَاكِمِينَ

  • Şu duanın okunması
Arapçası

أَنْتَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ الْخَالِقُ الرَّازِقُ الْمُحْيِي الْمُمِيتُ الْبَدِي‏ءُ الْبَدِيعُ لَكَ الْجَلالُ وَ لَكَ الْفَضْلُ وَ لَكَ الْحَمْدُ وَ لَكَ الْمَنُّ وَ لَكَ الْجُودُ وَ لَكَ الْكَرَمُ وَ لَكَ الْأَمْرُ وَ لَكَ الْمَجْدُ وَ لَكَ الشُّكْرُ وَحْدَكَ لا شَرِيكَ لَكَ يَا وَاحِدُ يَا أَحَدُ يَا صَمَدُ يَا مَنْ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوا أَحَدٌ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْ لِي وَ ارْحَمْنِي وَ اكْفِنِي مَا أَهَمَّنِي وَ اقْضِ دَيْنِي وَ وَسِّعْ عَلَيَّ فِي رِزْقِي فَإِنَّكَ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ كُلَّ أَمْرٍ حَكِيمٍ تَفْرُقُ وَ مَنْ تَشَاءُ مِنْ خَلْقِكَ تَرْزُقُ فَارْزُقْنِي وَ أَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ فَإِنَّكَ قُلْتَ وَ أَنْتَ خَيْرُ الْقَائِلِينَ النَّاطِقِينَ وَ اسْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ فَمِنْ فَضْلِكَ أَسْأَلُ وَ إِيَّاكَ قَصَدْتُ وَ ابْنَ نَبِيِّكَ اعْتَمَدْتُ وَ لَكَ رَجَوْتُ فَارْحَمْنِي يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ

  • Şu duanın okunması
 
Arapçası

إِلَهِي تَعَرَّضَ لَكَ فِي هَذَا اللَّيْلِ الْمُتَعَرِّضُونَ وَ قَصَدَكَ الْقَاصِدُونَ وَ أَمَّلَ فَضْلَكَ وَ مَعْرُوفَكَ الطَّالِبُونَ وَ لَكَ فِي هَذَا اللَّيْلِ نَفَحَاتٌ وَ جَوَائِزُ وَ عَطَايَا وَ مَوَاهِبُ تَمُنُّ بِهَا عَلَى مَنْ تَشَاءُ مِنْ عِبَادِكَ وَ تَمْنَعُهَا مَنْ لَمْ تَسْبِقْ لَهُ الْعِنَايَةُ مِنْكَ وَ هَا أَنَا ذَا عُبَيْدُكَ الْفَقِيرُ إِلَيْكَ الْمُؤَمِّلُ فَضْلَكَ وَ مَعْرُوفَكَ فَإِنْ كُنْتَ يَا مَوْلايَ تَفَضَّلْتَ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ عَلَى أَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ وَ عُدْتَ عَلَيْهِ بِعَائِدَةٍ مِنْ عَطْفِكَ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ الْخَيِّرِينَ الْفَاضِلِينَ وَ جُدْ عَلَيَّ بِطَوْلِكَ وَ مَعْرُوفِكَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ سَلَّمَ تَسْلِيما إِنَّ اللَّهَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَدْعُوكَ كَمَا أَمَرْتَ فَاسْتَجِبْ لِي كَمَا وَعَدْتَ إِنَّكَ لا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ.

Son Üç Gün

  • Oruç tutmak
  • Ayın son günlerinde şu duanın sıkça okunması:

اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَكُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِيمَا مَضَى مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِيمَا بَقِيَ مِنْهُ

Son Gece

  • Oruç tutmak
  • Şu duanın okunması

Kaynakça

  1. Mefatihu’l-Cinan, s. 280.
  2. Mefatihu’l-Cinan, s. 280.